Espri Yapan Kişiler Zeki Midir? Bir Tarihsel Perspektif Geçmişi anlamadan, bugün yaşadığımız toplumsal ve kültürel gerçeklikleri doğru bir şekilde yorumlamak oldukça zordur. İnsanlık tarihinin farklı dönemlerinde espri, mizah ve zekâ arasındaki ilişki değişim gösterse de, espri yapabilme yeteneği genellikle insan düşüncesinin en derin katmanlarına işaret eder. Bu yazıda, espri yapan kişilerin zekâlarıyla ilgili soruyu tarihsel bir bakış açısıyla ele alacak, toplumların mizah anlayışındaki değişimleri ve bunun toplumsal normlarla olan ilişkisini irdeleyeceğiz. Antik Çağ ve Espri: Zekânın İronik Yüzü Espri ve mizahın tarihi, çok eski çağlara kadar gider. Antik Yunan’da, özellikle Sokratik dönemde, zekâ ve espri arasında derin bir bağlantı olduğu…
Yorum BırakKeyifli Yaşam Tüyoları Yazılar
6 Metrekare Halı Kaça Kaç? Felsefi Bir Yorum İnsanlık tarihinin en eski sorularından biri, belki de bir halıyı, bir odayı ya da yaşamı ne kadar anladığımızı sorgulamamıza yol açar. Ne zaman bir problemle karşılaşsak, en basit sorudan bile evrensel bir anlam çıkarmaya çalışırız. İşte bu noktada, “6 metrekare halı kaça kaç?” sorusu, hem fiziksel bir mesele hem de daha derin, ontolojik, epistemolojik ve etik bir soruya dönüşebilir. Halı, yalnızca bir eşyadan daha fazlasıdır; belki de gözlemlerimizle, varoluşumuzu anlamamız arasındaki ince sınırları göstermek için bir metafordur. Bir halının boyutlarını düşünmek bile, insanın dünyayı nasıl algıladığına dair bir soru ortaya koyar. 6…
Yorum BırakVadeli İşlemlerde Çapraz Ne Demek? Bir gün, borsa dünyasında tıklanan bir haber, vadeli işlemlerle ilgili kafamı karıştırmıştı. Herkes çaprazın ne demek olduğunu konuşuyordu ama kimse net bir açıklama yapmıyordu. “Bir işlemde çapraz nedir?” diye sordum, çünkü herkesin ağzında ama ne olduğunu tam olarak anlamadığım bir terimdi. Sonra fark ettim ki, bu konuda çok daha fazla bilinmesi gereken şey var, hem geçmişi hem de günümüzdeki etkileriyle… Vadeli işlemler, aslında “bugünden yarına” yapılan ticaretlerdir ve bu alandaki birçok teknik terim de tıpkı çapraz gibi, ilk başta kafa karıştırıcı olabilir. Peki, vadeli işlemlerde çapraz ne demek ve bu kavram piyasaları nasıl etkiler? Bu…
Yorum BırakDilek Manası Nedir? Farklı Perspektiflerden Bir Bakış Konya’da, sokaklarında eski taşların ve geleneksel evlerin gölgesinde yürürken, bazen düşündüğüm şeylerden biri de “dilek” kavramıdır. Yani, “Dilek manası nedir?” sorusu. İnsanlar bir dilek dilerken, hep bir şeyler beklerler. Ama gerçekten dileklerin anlamı sadece bir arzudan mı ibarettir, yoksa daha derin bir anlam mı taşır? İçimdeki mühendis, buna sadece mantıkla yaklaşmak isterken; içimdeki insan, bu anlamın çok daha ötesine geçtiğini hissediyor. Hadi gelin, bu konuda birkaç farklı bakış açısını ele alalım. İçimdeki Mühendis: Dileklerin Mantıksal Boyutu İçimdeki mühendis, bana diyor ki: “Bir dilek, temelde bir hedef ve onu elde etme arzusudur. İnsanlar, dileklerini…
Yorum BırakDikdörtgenin Alanı Nedir? Basit Bir Açıklama Dikdörtgenin alanı, günlük yaşamda sıkça karşılaştığımız ve aslında oldukça basit bir matematiksel kavramdır. Ama gelin, bu basit kavramı daha anlaşılır hale getirelim ve konuyu biraz daha eğlenceli hale getirelim. Herkesin bir şekilde karşılaştığı bu sorunun cevabını hep birlikte keşfedelim. Dikdörtgeni Tanıyalım Öncelikle, dikdörtgen nedir? Hepimiz okulda ya da evde bir masa, duvar ya da yer karosu gibi şeylere bakarken, bir dikdörtgen şekli ile karşılaşmışızdır. Dikdörtgen, dört kenarı olan bir geometrik şekildir ve bu dört kenarın iki’si uzun, diğer iki’si ise kısa olur. Yani, dikdörtgenin iki karşılıklı kenarı birbirine eşittir. Peki, bu dikdörtgenin alanı ne…
Yorum BırakTemel İtaat Eğitimi Kaç Aylıkken Verilir? Ekonomi Perspektifinden Derinlemesine Bir Analiz Her seçim, bir bedel taşır; her tercih, bir fırsat maliyeti içerir. İnsanlar her gün, bir şekilde kaynakların kıtlığını hissederler ve bu durum onların kararlarını şekillendirir. Aynı şekilde, toplumsal ve bireysel düzeyde, kaynakların dağılımı ve yönetimi konusunda yapılan seçimler, toplumun ekonomik yapısını etkiler. Temel itaat eğitimi de, özellikle erken yaşlarda verilen bir eğitim biçimi olarak, bireylerin toplumda belirli normlara uyum sağlama süreçlerini etkilemekle kalmaz, aynı zamanda bu eğitimlere harcanan kaynaklar, kişisel ve toplumsal düzeyde fırsat maliyetlerini gündeme getirir. Temel itaat eğitimi kaç aylıkken verilir? Bu soru, yalnızca ebeveynlerin eğitim stratejileriyle…
Yorum BırakŞasi mi, Şase mi? Güç, Dil ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyaset Bilimi Analizi Dilin gücü, toplumsal yapıları şekillendiren ve toplumsal ilişkileri derinden etkileyen bir araçtır. Kelimeler, toplumları bir arada tutan görünmeyen bağlardır. Ancak bir dilin ne şekilde kullanıldığının, sadece iletişimde değil, aynı zamanda güç ilişkilerinin ve toplumsal düzenin kurulmasında da önemli bir rolü vardır. Türk Dil Kurumu’nun “şasi mi, şase mi” tartışmasına yol açan kelime tercihleri gibi küçük detaylar, toplumsal düzene dair daha büyük bir sorunun yansıması olabilir: Güç, kimlerin doğruyu söyleme yetkisine sahip olduğunu nasıl belirler? Bu yazı, dilin toplumsal yapıyı ve güç ilişkilerini nasıl yansıttığını ve şekillendirdiğini…
Yorum BırakTalep Artınca Fiyat Düşer Mi? Antropolojik Bir Perspektiften Dünyanın farklı köylerinden şehirlerine, kabilelerinden metropollerine kadar birbirinden çok farklı kültürlerle tanışmak, insanlık durumunu anlamanın en derin yollarından biri. Her kültür, kendi yaşam tarzını, ekonomik sistemini, değerlerini ve kimliğini inşa ederken farklı kavramlara bakış açısını da farklı şekilde şekillendiriyor. Örneğin, bir ekonominin temel ilkelerinden biri olan “talep artınca fiyatın yükselmesi” ilkesi, tüm toplumlarda geçerli bir kural olmayabilir. Hatta bazı yerlerde bu kuralın tam tersinin işlendiğine tanık olabilirsiniz. “Talep artınca fiyat düşer mi?” sorusunu, ekonominin sıradan bir olgusundan çıkarıp, insan ilişkilerinin, ritüellerin, sembollerin ve toplumsal yapının bir parçası haline getirdiğimizde, daha derin bir…
Yorum BırakSüneklik Nasıl Bulunur? Süneklik, birinin başkalarına veya duruma boyun eğmesi, her türlü itiraza, baskıya, ya da zorunluluğa karşı direnç göstermemesi olarak tanımlanabilir. Peki, bu ‘süneklik’ nasıl ortaya çıkar? Felsefi bir bakış açısıyla bunu sorgulamak, yalnızca bireysel bir tavırdan öteye geçer; toplumsal, ahlaki, epistemolojik ve ontolojik bir yansıma taşır. Bir insan neden “sünek” olur? Birçok felsefi soru gibi, bu da kolayca yanıtlanamayacak bir sorudur. Bugün, bu soruyu etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi temeller üzerinden incelemeye çalışacağız. Etik Perspektif: Süneklik ve Ahlaki Seçimler Süneklik ve Ahlak: Etik açıdan bakıldığında, süneklik, kişinin ahlaki sorumluluklarını reddederek, içinde bulunduğu duruma uyum sağlamak olarak görülebilir.…
Yorum BırakMimik Nasıl Kullanılır? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Toplumlar karmaşık ve çok katmanlı yapılar olup, bireyler bu yapıların içinde sürekli bir etkileşim içindedirler. İktidarın, toplumsal düzenin ve demokrasi anlayışlarının şekillendiği bu dünyada, bireylerin davranışları, sözcükleri ve beden dilinin çok derin anlamlar taşıdığı bir gerçek. Siyaset, sadece kamu politikalarını ve güç ilişkilerini değil, aynı zamanda bu ilişkilerin en ince ayrıntılarını oluşturan jest ve mimikleri de kapsar. Mimikler, bir anlam taşıyan, anlık ve güçlü bir ifadeyle toplumsal ilişkilere yön verir. Peki, siyaset dünyasında mimikler nasıl bir rol oynar? Bu yazıda, iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi gibi kavramlarla bir arada, mimiklerin toplumsal…
Yorum Bırak